163. Over economie: lange termijn evenwicht irrelevant (1 september 2014)

Keynes heeft een beroemde , vaak aangehaalde uitspraak gedaan over de uitkomsten van het economisch proces op de lange termijn. “In the long run we are all dead”.  Wat wilde hij daarmee zeggen?

Traditioneel wordt in de economie onderscheid gemaakt tussen de korte en lange termijn. De lange termijn is de periode die verstrijkt tussen het uit evenwicht raken van de economie en het weer tot stand komen van evenwicht. De gedachte daarbij is dat de economie uit evenwicht raakt, omdat de zogenoemde data veranderen.

Consumenten krijgen bijvoorbeeld andere voorkeuren. Producenten ontwikkelen nieuwe producten of productiemethoden. Het oude evenwicht is geen evenwicht meer. Maar, zo is de gedachte, het kost tijd om de economie aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid. Geen reden tot zorg, want uiteindelijk zorgt goede marktwerking dat het nieuwe evenwicht tot stand komt.

Keynes kon niet uit de voeten met deze gedachte. Wat heb je er aan om te weten dat aan huidige problemen in de mogelijk verre toekomst een eind komt? “In the long run we are all dead”. Hij maakte ook de vergelijking met een boot in een storm op een meer. Wat heb je er tijdens de storm aan te weten dat na de storm de waterspiegel weer vlak zal zijn?

Keynes is zijn hele leven op zoek geweest naar manieren om problemen via beleid op te lossen als ze zich voordoen. Dan is de lange termijn  irrelevant.

Naarmate hij ouder werd, werd dat gevoel alleen maar sterker. Zijn hoofdwerk is “The General Theory of Employment, Interest and Money”. Daarin gaat hij een stap verder dan te beweren dat de lange termijn irrelevant is.

Zijn stelling in dat boek is dat de economie op de lange termijn niet automatisch naar een nieuw evenwicht met volledige werkgelegenheid tendeert.


Meer in dit programma