Column - Klimaatbeleid? (14 april 2014)

14 april 2014 09:58

Er is weer een VN rapport over de ontwikkeling van het klimaat verschenen. En er is weer heibel. De Nederlandse wetenschapper Richard Tol vindt het rapport te onheilspellend. En is opgestapt. Maar vindt wel dat er klimaatbeleid moet worden gevoerd. Als niet deskundige blijft het lastig tot een goed oordeel over de ernst van het probleem en de noodzaak van maatregelen te komen. De vraag naar klimaatbeleid is een goed voorbeeld van een algemenere vraag. Wanneer en hoe grijp je in, in complexe systemen?

 

Want het klimaat is een complex systeem, zoals ook het Internet, het financiële systeem, het biosysteem en de hersenen. Die verschillende complexe systemen hebben een aantal dingen gemeen. De ontwikkeling van zo’n systeem over langere tijd is in hoge mate onvoorspelbaar. En er kunnen zich zeer plotselinge veranderingen, keerpunten en crises in die ontwikkeling voor doen. Lange tijd kan er rust lijken te heersen. Stabiliteit. En dan slaat als een donderslag bij heldere hemel de crisis toe.

 

Zo’n systeem is het klimaat. We kunnen de ontwikkeling ervan dus nauwelijks voorspellen. Maar wel begrijpen dat er mechanismes kunnen werken die het klimaat gevaarlijk dicht in de buurt van een desastreus regiem kunnen brengen. Wij kunnen ook een beeld proberen te vormen van de potentiele gevolgen van het terecht komen in onveilig territorium. Maar dat is het ongeveer. Hoe beslis je wat te doen? Uiteindelijk niet door steeds verfijndere en preciezere berekeningen te maken. En steeds meer informatie te verzamelen. Die geven je nooit het antwoord dat je zoekt.

 

Uiteindelijk kun je niet beslissen zonder ethische afweging. In hoeverre mag je de levensomstandigheden van toekomstige generaties op het spel zetten? Voer dat debat met elkaar. Beslis dan en handel. Want de klok tikt door. En veel meer dan we nu weten, kunnen we vermoedelijk niet weten.