Column - Coördinatie van economisch beleid in de EU (8 maart 2014)

08 maart 2014 14:17

Wat zijn de volgende stappen in het proces van Europese integratie? Dijsselbloem heeft onlangs aangedrongen op verdergaande coördinatie van het economisch beleid. Het lijkt ook de weg die Merkel lijkt op te willen gaan.

Dat klinkt aantrekkelijk. Als de versterkte coördinatie goed vorm wordt gegeven, werkt het preventief. De kans dat het soort ontsporingen van de laatste jaren zich herhaalt, wordt er door beperkt. Versterking van de preventie is wat wij moeten doen. Of het nou gaat om een bancaire crisis, uit de hand lopende overheidsfinanciën of uitgeholde concurrentieposities.

Voorkomen is veel beter dan het ontwerpen van allerlei mechanismes en creëren van fondsen om crises te bestrijden. Het is goed mogelijk dat die crises waarschijnlijker in plaats van minder waarschijnlijk maken.

Merkel zit op het goede spoor. Maar er zijn wel een paar kanttekeningen. Het EU coördinatieproces wordt door alle maatregelen die inmiddels zijn genomen, steeds ingewikkelder en ondoorzichtiger. Dat is niet alleen slecht uit democratisch oogpunt, maar het ondermijnt ook de effectiviteit ervan.

De ingewikkeldheid zit ook in de combinatie van intergouvernementele verdragen en de communautaire methode waarmee het coördinatieproces vorm krijgt. En ook dat is fnuikend vanuit democratisch perspectief.

Er zou de komende jaren moeten worden gestreefd naar het stroomlijnen van het proces en het volledig communautair maken ervan. En dat kan niet zonder wijziging van het EU Verdrag. Merkel lijkt daar ook voor, op een gerichte wijze. Prima!

De tweede kanttekening is dat ik liever geen voortdurende coördinatie van het economisch beleid op basis van afdwingbare contracten zie. Maar alleen invoering van de mogelijkheid om vanuit Brussel in te grijpen als een land zelf er niet in slaagt zich aan de regels te houden. En overschrijdingen te corrigeren. Ook dat vergt Verdragswijziging. De komende jaren zijn cruciaal voor de EU!